موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه رهاورد هنر ---- 1 1 2026 02 24 An Analysis of Gholam-Hossein Sa’edi’s Short Stories from the Perspective of Nietzschean Nihilism (Case Study: The Collection Grave and Cradle) واکاوی داستان‌های کوتاه غلامحسین ساعدی از منظر نیهیلیسم نیچه‌ای (مورد مطالعاتی: مجموعه گور و گهواره) 89 103 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA ریحانه دانشجوی کارشناسی ارشد پدرام دانشجوی کارشناسی ارشد 2025 12 01 Human beings have always needed a firm sense of meaning and purpose in order to continue their lives; for this reason, various intellectual movements have emerged in pursuit of discovering and explaining the meaning of life. Among these movements, nihilism became prominent after the World Wars and humanity’s confrontation with death. This concept was first introduced by Friedrich Wilhelm Nietzsche, with components such as the collapse of values and the idea of the “death of God.” In Iran, events such as the 1953 coup d’état, along with political and social pressures and widespread censorship, created a suffocating atmosphere in the country’s intellectual and literary environment. Under such circumstances, many writers were compelled to turn to translation, which consequently exposed them to nihilistic thought. This study examines the intellectual climate and literary works of Iran from the 1940s to the 1980s, with a particular emphasis on the manifestations of nihilistic elements in the short stories of Gholam-Hossein Sa‘edi—a writer who pays special attention to profound and complex human concerns such as death-awareness, meaninglessness, futility, despair, pessimism, fear, and loneliness. Another primary aim is to explore the expressions of this school of thought in the collection Grave and Cradle. The research method is descriptive–analytical, and the data have been gathered through library studies and credible sources. Ultimately, the findings demonstrate that Sa‘edi’s works not only reflect Iran’s social and political conditions, but also depict nihilistic concepts on both individual and collective levels through the form of the short story. انسان همواره برای ادامه‌دادن زندگی خود به معنا و دلیلی استوار نیاز داشته؛ به همین دلیل، جریان‌های فکری گوناگونی در پی کشف و تبیین معنای زندگی پدید آمده‌اند. در این میان، جریان نیهیلیسم یا نیست‌گرایی پس از جنگ‌های جهانی و مواجهۀ انسان با مرگ، برجسته شد. این مفهوم نخستین‌بار توسط فردریش ویلهلم نیچه با مؤلفه‌هایی همچون فروپاشی ارزش‌ها و ایده «مرگ خدا» مطرح گردید. در ایران نیز رخدادهایی مانند کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و فشارهای سیاسی‌ـ‌اجتماعی، همراه با سانسور گسترده، فضای فکری و ادبی کشور را دچار خفقان کرد. در چنین شرایطی بسیاری از نویسندگان ناگزیر به ترجمه روی آوردند و همین امر مسبب آشنایی آنان با نیهیلیسم شد. این پژوهش به بررسی فضای روشنفکری و آثار ادبی ایران در دهه‌های ۲۰ تا ۶۰ خورشیدی پرداخته و به‌ویژه نمودهای مؤلفه‌های نیهیلیستی را در داستان‌های کوتاه غلامحسین ساعدی دنبال کرده است؛ نویسنده‌ای که در آثارش به مسائل عمیق و پیچیدۀ انسانی همچون مرگ‌اندیشی، بی‌معنایی، پوچی، ناامیدی، بدبینی، ترس و تنهایی توجهی ویژه دارد. همچنین یکی از اهداف اصلی، بررسی جلوه‌های این مکتب در مجموعه «گور و گهواره» است. روش پژوهش توصیفی‌ـ‌تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و منابع معتبر گردآوری شده‌اند. در نهایت، نتایج نشان می‌دهد که آثار ساعدی نه‌تنها بازتاب‌دهندۀ وضعیت اجتماعی و سیاسی ایران‌اند، بلکه از طریق فرم داستان کوتاه، مفاهیم نیهیلیستی در سطح فردی و جمعی به تصویر کشیده شده‌اند. /downloadfilepdf/99316