چکیده گلیم های بیجار کردستان از برجسته ترین جلوه های هنر بومی ایران به شمار می روند که افزون بر ارزش های زیباشناختی، حامل بخش مهمی از فرهنگ فولکلور، باورهای جمعی و هویت قومی مردم این منطقه هستند. با وجود پژوهش های متعدد درباره ویژگی های فنی و تزئینی گلیم، ارتباط میان ساختار بصری نقش مایه ها و مؤلفه های فرهنگ فولکلور کمتر به صورت تحلیلی مورد توجه قرار گرفته است. ازاین رو، مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی چگونگی بازتاب مفاهیم فولکلور در ساختار بصری نقش مایه های گلیم بیجار کردستان است. هدف پژوهش، تحلیل ویژگی های بصری نقش مایه ها و تبیین نسبت آن ها با باورها، آیین ها و فرهنگ عامه مردم کردستان است. پرسش اصلی پژوهش این است که ساختار بصری نقش مایه های گلیم بیجار کردستان چگونه مفاهیم فولکلور را بازنمایی می کند؟ این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و به شیوه کیفی انجام شده است. گردآوری داده ها نیز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، اسناد مکتوب و بررسی نمونه های منتخب نقوش گلیم بیجار صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عناصر بصری نقش مایه ها، از جمله هندسه نقوش، ریتم، تکرار، رنگ، تقارن و ترکیب بندی، صرفاً جنبه تزئینی نداشته، بلکه بازتاب دهنده مفاهیم برخاسته از فرهنگ فولکلور، چون قدرت و پایداری، تداوم حیات و باروری، آزادی و امید و مفاهیمی چون حفاظت، نظم و تداوم فرهنگی در جامعه بختیاری هستند.

کلیدواژه ها: گلیم بیجار نقش مایه ساختار بصری مفاهیم فولکلور هنرهای تجسمی.